امتیازهایی که اروپا در متن توافق با جمهوری اسلامی گنجانده

0
363

دیپلمات‌های اروپایی برای شکستن بن‌بست مذاکرات احیای برجام، در آخرین دور گفتگوهای وین، امتیازات جدیدی را به تهران پیشنهاد کرده‌اند تا طرفین بتوانند با یکدیگر به توافق برسند. 

در این گزارش با اشاره به اختلاف نظر طرفین بر سر مسائل پادمانی و برنامه‌های پیشین هسته‌ای جمهوری اسلامی آمده است: اسرائیل و مقام‌های غربی ادعا می‌کنند که مواد هسته‌ای کشف شده و از پیش اعلام نشده در سال ۲۰۱۹ در ایران، شواهدی است که  نشان می‌دهد جمهوری اسلامی زمانی برنامه مخفیانه تسلیحات اتمی داشته است؛ چیزی که جمهوری اسلامی، مدت‌هاست آن را رد می‌کند و می‌گوید همواره برنامه صلح آمیز هسته‌ای خود را دنبال کرده است. 

جمهوری اسلامی دست‌کم از ماه مارس تلاش داشته تا به تحقیقات در این پرونده پایان دهد. در همین حال مقام‌های آمریکایی و اروپایی گفته‌اند که درباره تحقیقات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با جمهوری اسلامی مذاکره نخواهند کرد چرا که از نظر آنها، این موضوعی غیرمرتبط با برجام است. با این حال بر اساس پیش نویس توافقی که از سوی اتحادیه اروپا ارائه شده و از سوی وال استریت ژورنال هم مشاهده شده، آمده است در صورتی که جمهوری اسلامی با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همکاری کند، ایالات متحده و سایر طرف‌های مذاکره از شورای حکام خواهند خواست که به تحقیقات خود پایان دهند. 

در این پیش‌نویس از جمهوری اسلامی خواسته شده تا به پرسش‌های آژانس با هدف شفاف‌سازی پاسخ دهد و به «پرداختن به نگرانی‌های آژانس، پیش از اجرایی شدن برجام» موافقت کند. 

تیم اتحادیه اروپا که ریاست مذاکرات را بر عهده دارد و پیش‌نویس توافق را تهیه کرده، می‌گوید که این متن نهایی برای احیای توافق هسته‌ای است و درباره تمام موضوعات قابل مذاکره، گفتگو شده است. 

یورونیوز به نقل از وال‌استریت ژورنال می نویسد؛ اگر طرفین با این توافق، موافقت کنند، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در شرایط دشواری قرار می‌گیرد چرا که اجرای توافق تا حد زیادی به ارزیابی آژانس از همکاری با جمهوری اسلامی متکی خواهد بود. سخنگوی آژانس از اظهارنظر در این خصوص خودداری کرده است. پیش‌تر اما رافائل گروسی، رئیس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تاکید کرده است که این نهاد تا زمانی که جمهوری اسلامی پاسخ ندهد مواد هسته‌ای کشف شده از کجا آمده‌اند و اکنون کجا هستند، تحقیقات خود را رها نخواهد کرد. 

پس از ارائه پیشنهادهای اروپا، ایالات متحده و همچنین دیپلمات‌های اروپایی اعلام کردند که مذاکرات دیگر پایان یافته است. دو منبع نزدیک به منابع غربی به وال‌استریت ژورنال گفته‌اند که اتحادیه اروپا به جمهوری اسلامی و همچنین سایر طرف‌ها اعلام کرده که تا ۱۵ اوت به این پیشنهادها پاسخ مثبت یا منفی بدهد. 

سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در این خصوص می‌گوید: «ما متن نهایی پیشنهادی اتحادیه اروپا را به دقت مطالعه می‌کنیم و در صورت درخواست پاسخ خود را به آنها خواهیم داد.» این مقام ارشد آمریکایی همچنین با اشاره به خواسته واشنگتن مبنی بر حل و فصل تحقیقات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، گفت: «تنها راه برای تحقق این امر آن است که جمهوری اسلامی اطلاعات مورد نیاز را در اختیار آژانس قرار دهد. این موضع ماست، صرف نظر از اینکه در متن تفاهم بیان شده باشد یا در جای دیگر.»

مقامات جمهوری اسلامی روز سه شنبه گفتند که آنها فقط بررسی متن را آغاز کرده‌اند. در روزهای اخیر آنها پیشنهاد کرده‌اند که ممکن است به گفتگوهای بیشتری نیاز باشد. 

چند منبع نزدیک به مذاکرات به وال‌استریت ژورنال گفته‌اند که اتحادیه اروپا پیش از اینکه پیشنهاد خود برای گنجاندن مسئله مصالحه در مورد تحقیقات پادمانی را در متن توافق قرار دهد، این مسئله را با آمریکا و همچنین سه طرف اروپایی مطرح و موافقت آنها را جلب کرده است. 

اختلاف بر سر مسائل پادمانی به یکی از اصلی‌ترین بن‌بست‌ها میان طرفین بدل شده، در واقع به پیشینه برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی می‌پردازد. تحقیقات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی باید تضمین دهد که مواد هسته‌ای جمهوری اسلامی و یا دیگر کشورهای عضو با اهداف نظامی مورد استفاده قرار نگرفته است. 

آژانس و پایتخت های غربی، جمهوری اسلامی را به سنگ اندازی و ارائه پاسخ‌های گمراه کننده متهم کرده‌اند. ایالات متحده و متحدان اروپایی آن در ماه ژوئن، این موضوع را در قطعنامه‌ای در شورای حکام مطرح کردند و از جمهوری اسلامی خواستند تا به صورت شفاف به پرسش‌های آژانس پاسخ دهد و همکاری با این نهاد بین‌المللی را گسترش دهد. 

این موضوع برای جمهوری اسلامی بسیار حساس است، چرا که جمهوری اسلامی همواره داشتن برنامه تسلیحات هسته‌ای را انکار کرده است. بسیاری از مقام‌های غربی بر این باورند که موضوعات اعلام نشده از سوی جمهوری اسلامی مربوط به فعالیت‌هایی هسته‌ای است که ایران پیش از سال ۲۰۰۳ میلادی انجام داده است. اگر جمهوری اسلامی با آژانس همکاری نکند، آژانس می‌تواند تحقیقات را به شورای امنیت سازمان ملل ارسال کند.

حالا و با توجه به متن پیش‌نویس ارائه شده از سوی اتحادیه اروپا، تعهد به بستن تحقیقات آژانس در صورتی که جمهوری اسلامی با این نهاد همکاری کند، پاسخی به ادعای مکرر جمهوری اسلامی است که همواره می‌گوید، آمریکا و اروپا پشت تحقیقات آژانس هستند و به دنبال استفاده از آن به عنوان اهرمی علیه جمهوری اسلامی در مذاکرات هسته‌ای بوده‌اند. 

منابع نزدیک به مذاکرات، به وال استریت ژورنال گفته‌اند که این امتیاز (تعهد به بستن پرونده تحقیقات آژانس در صورت همکاری جمهوری اسلامی با این نهاد) به پیشنهاد و ابتکار اتحادیه اروپا ایجاد شده است. 

حالا باید منتظر ماند و دید در روزهای آتی چه سرنوشتی در انتظار مذاکرات برای احیای توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ خواهد بود. گفتگوهایی که در ماه‌های اخیر بسیار پرفراز و نشیب بوده و مدتی هم مسئله خروج یا عدم خروج سپاه پاسداران از فهرست سازمان‌های تروریستی به یکی از بن‌بست‌های مذاکرات بدل شده بود. موضوعی که به نظر می‌رسد دیگر از دستور کار طرفین خارج شده است.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید