علم زمین شناسی به ما می‌گوید که میلیون‌ها سال پیش قاره‌ای کم ارتفاع در اطراف قاره‌های کهن وجود داشته که در حدود ۴۰ میلیون سال پیش به علت افزایش ارتفاع آب‌های آزاد، به زیر آب رفته و اکنون به «قاره فراموش شده» مشهور است. اکنون دانشمندان می‌گویند احتمالاً موفق به کشف این قاره فراموش شده، پس از میلیون‌ها سال شدند.

تحقیقات جدید نشان می‌دهد که قاره‌ای کم ارتفاع که حدود ۴۰ میلیون سال پیش وجود داشته و زیستگاه جانوران عجیب و غریب بوده است، ممکن است راه را برای استعمار پستانداران آسیایی در جنوب اروپا هموار کرده باشد. این قاره فراموش شده که بین اروپا، آفریقا و آسیا قرار گرفته است و محققان آن را «بالکاناتولیا» نامیده‌اند، در حدود ۳۴ میلیون سال پیش، زمانی که سطح دریا‌ها پایین آمد، به عنوان یک پل خشکی شکل گرفت و به دروازه‌ای بین آسیا و اروپا تبدیل شد.

الکسیس لیخت و همکارانش در مطالعه جدید خود می‌نویسند: «اینکه چه زمانی و چگونه اولین موج پستانداران آسیایی به اروپای جنوب شرقی راه یافت، هنوز به درستی درک نشده است. اما پاسخ این سوال، یک یافته شگفت انگیز بود. حدود ۳۴ میلیون سال پیش، در پایان دوران ائوسن، با ظهور پستانداران جدید آسیایی، در یک رویداد انقراض ناگهانی که اکنون به عنوان Grande Coupure شناخته می‌شود، تعداد زیادی از پستانداران بومی از اروپای غربی ناپدید شدند. با این حال، یافته‌های فسیلی اخیر در بالکان، این جدول زمانی را تغییر داده است. این یافته‌ها به یک منطقه زیستی «عجیب» اشاره می‌کند که به نظر می‌رسد پستانداران آسیایی را قادر ساخته تا جنوب شرق اروپا را ۵ تا ۱۰ میلیون سال قبل از وقوع رویداد گراند کوپور مستعمره کنند.»

کشف «قاره فراموش شده» پس از ۴۰ میلیون سال!

برای این تحقیق، لیخت و همکارانش در مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه، شواهد مربوط به تمام مکان‌های فسیلی شناخته شده در این منطقه را که شبه جزیره بالکان و آناتولی کنونی در غربی‌ترین منطقه آسیا را پوشش می‌دهد، دوباره بررسی کردند. قدمت این مکان‌ها بر اساس داده‌های زمین‌شناسی کنونی مورد بازبینی قرار گرفت و تیم تغییرات جغرافیایی دیرینه‌ای را که در منطقه رخ داد، بازسازی کردند. منطقه‌ای که به گفته دانشمندان «سابقه پیچیده فرو رفتن در آب و ظهور مجدد اپیزودیک» دارد.

آنچه دانشمندان پیدا کردند حاکی از آن است که بالکاناتولیا با تبدیل شدن به یک خشکی باستانی از قاره‌ای مستقل، به پل خشکی بدل شدکه متعاقب آن زمینه حرکت پستانداران آسیایی به قاره اروپا را فراهم کرد. این رخداد درواقع همزمان با برخی «تغییرات جغرافیایی دیرینه شناسی» همزمان بود که به عنوان گذرگاهی برای حرکت از آسیا به اروپای غربی عمل کرده است.

در حدود ۵۰ میلیون سال پیش، بالکاناتولیا یک مجمع الجزایر منزوی و جدا از قاره‌های همسایه خود بود، که در آن مجموعه‌ای منحصر به فرد و متمایز از حیوانات اروپا و آسیای شرقی رشد می‌کرد. سپس ترکیبی از عوامل محیطی همچون افت سطح دریاها، گسترش صفحات یخی قطب جنوب و تغییرات تکتونیکی بین ۴۰ تا ۳۴ میلیون سال پیش، قاره بالکاناتولیا را به اروپای غربی متصل کرد. سوابق فسیلی نشان می‌دهد که این رویداد به پستانداران آسیایی از جمله جوندگان و پستانداران چهارپا (معروف به ونگل‌ها) اجازه داد تا به سمت غرب مهاجرت کنند و به بالکاناتولیا وارد شوند.

لیخت و همکارانش همچنین تکه‌هایی از استخوان فک متعلق به حیوانی شبیه کرگدن را در یک مکان فسیلی جدید در ترکیه کشف کردند که قدمت آن را به حدود ۳۸ تا ۳۵ میلیون سال قبل برمی‌گرداندند. احتمالاً این فسیل قدیمی‌ترین صومعه‌دار آسیایی‌مانند است که تا به امروز در آناتولی کشف شده است و حداقل ۱.۵ میلیون سال قبل از رویداد انقراض گراند کوپوره است، که نشان می‌دهد پستانداران آسیایی از طریق بالکاناتولی به سمت اروپا در حال حرکت بودند. لیخت و همکارانش همچنین پیشنهاد می‌کنند که این مسیر جنوبی به سمت اروپا در سراسر بالکاناتولیا برای حیوانات ماجراجو بهتر از پیمودن مسیر‌های با عرض جغرافیایی بالاتر از طریق آسیای مرکزی بود که در آن زمان استپ‌های بیابانی بسیار خشک و سردی بودند.

کشف «قاره فراموش شده» پس از ۴۰ میلیون سال!

با این حال، آن‌ها در مقاله خود خاطرنشان می‌کنند که «ارتباطات گذشته بین جزایر بالکاناتولی و وجود این مسیر پراکندگی جنوبی همچنان مورد بحث است. در واقع این داستان که تاکنون شرح داده شد فقط بر اساس فسیل‌های پستانداران ساخته شده است و هنوز یک تصویر کامل‌تر از تنوع زیستی گذشته بالکاناتولی باید ترسیم شود. بسیاری از تغییرات زمین شناسی که منجر به ایجاد بالکاناتولیا شد هنوز به طور کامل درک نشده اند و توجه به این نکته مهم است که این بررسی تنها تفسیر یک تیم از سوابق فسیلی است.»

این تیم نتیجه می‌گیرد که سابقه فسیلی پستانداران و سایر مهره‌دارانی که در جزایر بالکاناتولیا زندگی می‌کردند معمولاً پراکنده و محدود است، با این حال، پیشینه فسیلی غنی این قاره فراموش شده فرصتی منحصر به فرد برای ثبت تکامل و نابودی زیست‌های این جزیره در زمان‌های دور را فراهم می‌کند. ما اکنون به بقایای جانورانی نگاه میکنیم که متعلق به قاره‌ای هستند که دیگر وجود ندارد. این موضوع می‌تواند حلقه‌های گمشده تکامل موجودات چند میلیون سال پیش و حتی کنونی را برای ما آشکار سازد. حلقه‌هایی که به همراه یک قاره فراموش شده ناپدید شده بودند. نتایج این مطالعه در نشریه معتبر Earth-Science Reviews منتشر شده است.

مقاله قبلیمحموله فاجعه نیشابور چه بود؟
مقاله بعدیانتقاد سیاستمدار جمهوری‌خواه از «انفعال» دولت بایدن در قبال جمهوری اسلامی و روسیه
مسعود نوری جاوید
مسعود نوری جاوید، نامی آشنا برای آن دسته از مخاطبان خبر که در میان هیاهوی پروپاگاندای رسمی، به دنبال رگه‌هایی از واقعیت می‌گردند. او از معدود روزنامه‌نگارانی است که کار خود را نه در ستایش قدرت، بلکه در به چالش کشیدن آن تعریف کرده است. کارنامه او، روایتی است از تلاش برای شکستن سکوت و تاباندن نور بر تاریک‌خانه‌هایی که صاحبان قدرت و ثروت، پنهان ماندنشان را حیاتی می‌دانند. افشای فساد سیستماتیک: نوری جاوید با شجاعت به سراغ پرونده‌هایی رفت که خط قرمز بسیاری محسوب می‌شد؛ از اختلاس‌های صورت‌گرفته در نهادهای شبه‌دولتی و بنیادها تا رانت‌خواری‌های گسترده در پروژه‌های عمرانی و واگذاری‌های غیرشفاف. گزارش‌های مستند او، که اغلب با تکیه بر اسناد درزکرده و منابع داخلی تهیه شده، بارها لایه‌هایی از فساد سازمان‌یافته در بدنه حاکمیت را آشکار کرده است. در حالی که رسانه‌های حکومتی مشغول تولید روایت‌های رسمی از "پیشرفت" و "ثبات" هستند، دوربین و قلم مسعود نوری جاوید به سراغ قربانیان واقعی این سیاست‌ها رفته است. گزارش‌های میدانی او از اعتراضات کارگری، تجمعات مال‌باختگان، بحران آب در خوزستان و سیستان، و وضعیت کولبران در کردستان، صدای کسانی شد که دستگاه تبلیغاتی نظام همواره در تلاش برای خاموش کردنشان بوده است. او با فاصله گرفتن از خبرهای رسمی و جهت‌دار، به ثبت و ضبط روایت‌های شهروندانی پرداخت که قربانی سرکوب سیستماتیک شده‌اند. تهیه گزارش از وضعیت خانواده‌های زندانیان سیاسی، فشارهای امنیتی بر فعالان مدنی و دانشجویان، و محدودیت‌های اعمال‌شده بر اقلیت‌های دینی و قومی، بخش مهمی از کارنامه او را تشکیل می‌دهد. این مسیر، اما، بدون هزینه نبوده است. مسعود نوری جاوید بارها طعم تهدید را چشیده است. او نماد روزنامه‌نگاری است که امنیت و آسایش شخصی را فدای رسالت آگاهی‌بخشی کرده است. کارنامه مسعود نوری جاوید، تنها یک رزومه کاری نیست؛ بلکه سندی است از مقاومت روزنامه‌نگاری مستقل در یکی از بسته‌ترین فضاهای رسانه‌ای جهان. او به ما یادآوری می‌کند که حتی در دل تاریکی، همیشه هستند کسانی که با شجاعت، مسئولیت روشنگری را بر دوش می‌کشند و اجازه نمی‌دهند روایت حقیقت، در انحصار ماشین پروپاگاندای حکومتی باقی بماند.