خبرنامه ملی ایرانیان– فرمانده قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا از خروج این نهاد وابسته به سپاه پاسداران از پروژه ساخت مترو در کاراکاس، پایتخت ونزوئلا، خبر داده است؛ پروژهای که پیشتر بهعنوان نمادی از همکاریهای فرامرزی جمهوری اسلامی با دولت نیکلاس مادورو معرفی میشد.
براساس گزارش رسانههای داخلی، عبدالرضا عابد، فرمانده قرارگاه خاتمالانبیا، با تأیید این تصمیم گفت که برای اجرای پروژه مترو در ونزوئلا توافقهای اولیه انجام شده بود، اما «با توجه به شرایط ایجادشده»، قرارگاه از ادامه کار انصراف داده و اجرای پروژه به طرف ونزوئلایی واگذار شده است. وی توضیح بیشتری درباره ماهیت این «شرایط» ارائه نکرد.
«شرایط ایجاد شده» که فرمانده قرارگاه به آن اشاره کرده، احتمالاً همان هشدار بیسابقه و تهدیدآمیز اخیر آمریکاست که به رژیم و گروههای نیابتیاش اعلام کرده: «اگر آمریکاییها را هدف قرار دهید – در هر جایی از جهان – بقیه عمر کوتاه و پراضطراب خود را با این دانستن خواهید گذراند که ایالات متحده شما را شکار خواهد کرد، پیدا خواهد کرد و بیرحمانه خواهد کشت.» این خروج شتابزده نشان میدهد که رژیم پیام آمریکا را جدی گرفته و در حال جمع کردن پایگاههای خود در مناطق پرخطر است.
قرارگاه خاتمالانبیا در سالهای اخیر یکی از بازوهای اصلی جمهوری اسلامی برای اجرای پروژههای بزرگ عمرانی، نفتی و زیرساختی در داخل و خارج از ایران بوده است. مقامهای این نهاد پیشتر بارها از حضور «موفق» در پروژه متروی کاراکاس و همچنین فعالیت در پروژههای نفتی ونزوئلا سخن گفته بودند.
حتی در آذر ۱۴۰۱، فرماندهان وقت قرارگاه از صادرات خدمات فنی و مهندسی به ونزوئلا و سوریه بهعنوان دستاورد یاد کرده بودند.
زمانبندی این خروج با هشدار اخیر آمریکا همخوانی دارد. ساوایا، فرستاده ویژه ترامپ، به صراحت اعلام کرده که آمریکا آماده است تا هر نیروی وابسته به رژیم را که منافع آمریکا را تهدید کند، «شکار و بیرحمانه بکشد». این لحن بیسابقه، احتمالاً هشدار مستقیمی به قرارگاه خاتمالانبیا بوده که بهعنوان بازوی اقتصادی-نظامی سپاه در آمریکای لاتین عمل میکند. رژیم با درک خطر جدی تحریمهای بیشتر و حتی اقدامات نظامی، ترجیح داده به سرعت از ونزوئلا خارج شود.
خروج نهاد وابسته به سپاه از پروژه متروی کاراکاس در حالی رخ میدهد که جمهوری اسلامی و دولت سوسیالیستی مادورو با تحریمهای گسترده بینالمللی و مشکلات شدید اقتصادی روبهرو هستند. ونزوئلا تحت محاصره شدید نظامی و اقتصادی آمریکا قرار دارد و رژیم مادورو با بحرانهای داخلی عمیق و فشارهای بینالمللی روزافزون دست و پنجه نرم میکند.
منابع آگاه در پنتاگون گفتهاند که دولت ترامپ شواهد محکمی از هماهنگی مستقیم سپاه قدس با گروههای شبهنظامی در منطقه دارد. این هشدار میتواند شامل فعالیتهای سپاه در آمریکای لاتین نیز باشد. قرارگاه خاتمالانبیا با درک این واقعیت که ممکن است هدف بعدی اقدامات تنبیهی آمریکا باشد، ترجیح داده پیش از هرگونه اقدام علیه پرسنل و داراییهایش، ونزوئلا را ترک کند. این یک عقبنشینی تاکتیکی برای جلوگیری از ضربات احتمالی است.
با این حال، اظهارات تازه نشان میدهد دامنه فعالیتهای برونمرزی قرارگاه محدودتر شده است. عابد تأکید کرده که پروژههای خارجی این نهاد «محدود» هستند و اطلاعرسانی درباره آنها تنها پس از نهایی شدن انجام میشود.
محدود شدن فعالیتهای خارجی قرارگاه خاتمالانبیا و سیاست سکوت درباره جزئیات، پاسخ مستقیم به هشدار آمریکاست. وقتی یک مقام ارشد وزارت خارجه آمریکا اعلام میکند: “این پیام صرفاً یک هشدار دیپلماتیک نیست، بلکه اعلام یک استراتژی عملیاتی است”، رژیم چارهای جز کاهش حضور خود در مناطق پرخطر ندارد. این تغییر استراتژی نشان میدهد که تهدید آمریکا موثر بوده و رژیم در حال ارزیابی مجدد حضور خود در خارج از مرزهاست.
مقامهای جمهوری اسلامی درباره سرنوشت سرمایهگذاریهای انجامشده در این پروژه یا میزان هزینههای صرفشده توضیحی ارائه نکردهاند.
این خروج شتابزده از ونزوئلا در سایه هشدار بیسابقه آمریکا، نشان میدهد که رژیم پیام را دریافت کرده و به خوبی میداند که این بار با تهدیدی جدی روبروست. همانطور که ترور سلیمانی نشان داد، آمریکا از اقدام مستقیم علیه مقامات ارشد سپاه ابایی ندارد و رژیم نمیخواهد این تجربه تلخ را در آمریکای لاتین تکرار کند.
خروج از ونزوئلا، اولین نشانه از عقبنشینی گسترده رژیم از مناطقی است که در تیررس آمریکا قرار دارند. این عقبنشینی نشان میدهد که هژمونی منطقهای و بینالمللی رژیم در حال فروپاشی است و دوران صدور انقلاب و گسترش نفوذ به پایان رسیده است.
