خاورمیانه به کدام سوی؟ مصالحه یا محاربه!

0
106

دکتر کاوه احمدی علی آبادی

عضو هئیت علمی دانشگاه آبردین با رتبه پروفسوری

عضو جامعه شناسان بدون مرز(ssf)

یمن در مسیری درست

در یمن پس از این که طی بهار عربی اتاق فرمان از کنترل خارج شد و جنگ های مسلحانه شروع شد، به سرعت اتاق کنترل پرواز انقلاب دوباره احیا، گشت و از آن پس با درایت هدایت شد و اینک با تنظیم سیستم فدرالی که همه مناطقی را در برمی گیرد که اقوام و اقلیت های مختلف یمن خواهان آن بودند، می توان گفت در مسیر درستی قرار گرفته است. عدم تقسیم ایالات فدرال صرفاً به دو بخش شمالی و جنوبی دوراندیشی ای بود که مانع از تجزیه دوباره یمن می شود و همزمان حقوق همگان را تأمین می کند تا بر اساس مجلس و دولت محلی خودشان هر ایالت را اداره کنند. در تنظیم ایالات های فدرال برای این که دوباره اختلافاتی بروز نکند، باید پاره ای ملاحظات ظریف صورت می گرفت که امیدوارم تنظیم کنندگان سند بدان توجه کرده و آن را لحاظ نموده باشند. اهمیت این دستاورد زمانی روشن تر می شود که دریابیم سال هاست یمن با مشکل القاعده در بافت عشیره ای اش مواجه است و این حرکت در مسیر دموکراسی را دشوارتر می سازد. سیستم فدرال بهترین الگو برای توسعه منطقه ای و رقابتی است. از این پس باید کشورهای حامی متحدان شان در یمن به جای کمک های تسلیحاتی برای جنگ داخلی و ترور، به کمک های مالی و عمرانی جهت پروژه های مختلف ساخت و ساز و سرمایه گذاری برای برنامه های توسعه یمن و اشتغال جوانان اقدام کنند. حوثی ها نیز باید هر نوع اقدام نظامی را متوقف کنند و گرنه ارتش یمن ناگزیر خواهد شد که دست به اقدام بزند و در آن صورت دستاوردهای تان از دست خواهد رفت. معترضانی که از طرفداران رئیس جمهور و حکومت سابق اند، باید بدانند که زمان به عقب برنمی گردد و عمر آن رژیم به پایان رسیده و آنان باید خواسته ها و اهداف شان را در سیستم حکومتی جدید اعمال کنند و نه بازگشت به گذشته.

اجتناب از سردرگمی در ترکیه

با وجود تغییراتی که مقامات ترکیه در برخی از جاه طلبی های گذشته شان داده اند، اما هنوز در رفتار سیاسی برخی از آنان سردرگمی دیده می شود.

نخست، سردرگمی نسبت به آنچه قرار است طی آشتی ملی با کردها انجام دهند. تیم اردوغان بر این تصور است که بدون هیچ گونه امتیازی به کردها و تنها با ترساندن شان از به قدرت رسیدن سایر رقبای ترک شان، آرای کردها را چون گذشته در انتخابات پیش روی جلب کنند. این برآورد کاملاً غلطی است و اگر تا زمان انتخابات دولت ترکیه گشایش خاصی در توافق با کردها انجام ندهد، حزب عدالت و توسعه در انتخابات آتی شکستی سخت خواهد خورد. دوم، مشاوران امنیتی تبدیل به اصلی ترین تصمیم گیرندگان در دولت ترکیه شده اند که به صرف خود این یک زنگ خطر است. سوم، اگر حزب  عدالت و توسعه توان چند تغییر کوچک در رأس هرم قدرت را ندارد، از ضعفی بزرگ در دنیای امروز رنج می برد که می تواند به بهایی بس سنگین برایش بدل شود. همه اعضای حزب باید بدانند که حزب ملک خصوصی شان نیست که اگر اشتباهی کردند، انتظار داشته باشند که تمام حزب با آنان کنار زده شده یا حتی غرق شود! چهارم، جابجایی ها در دولت سایه در ترکیه کفایت نمی کند و اردوغان می تواند طی آشتی با تیم گولن کلیه فعالیت ها و به خصوص مدارس شان را در ترکیه قدغن اما در سایر کشورها مثل پاکستان، افغانستان، بنگلادش، مالزی و اندونزی و هر کشوری که از افراط گرایی اسلامی رنج می برند، مجاز کرده و تشویق کنند. به جای تخریب و راه رفتن در مسیری که بدخواهان ترکیه برای اسلام گرایان و مردم ترکیه نقشه کشیده اند، در مسیری درست قرار گیرید. جنبش خدمت گولن برای ترکیه پسرفت است، اما برای کشورهایی که با افراط گرایی دینی و تروریست اسلامی مواجه اند، پیشرفت و یک جایگزین مناسب برای جوانان آن مناطق و یک راه حل خواهد بود. با عذرخواهی از ترکیه و پرداخت غرامت از طرف اسرائیل، روابط از حالت خصمانه خارج می شود، اما هیچ گونه گشایشی نیز نباید با آنان صورت گیرد و آن را موکول به پیشرفت مذاکرات صلح با فلسطینیان سازید. تندروهای اسرائیلی باید بدانند تا به صلح با فلسطینیان نرسیده و سرزمین های عربی را در اشغال دارند، روابط شان “به هیچ وجه و به هیچ عنوان” با کشورهای منطقه، اعراب، ترکیه و ایران عادی نمی شود. ولی هنرمندان و ورزشکاران را باید آزاد بگذارید تا این سفیران صلح و دوستی با هم در ارتباط باشند و به سیاستمداران یادآوری کنند که این خصومت ها دائمی نیست و همگان باید عاقبت به صلح و دوستی تن دهند. همزمان باید حقوق انسانی و شهروندی و آزادی های مدنی یهودیانی که در خاورمیانه زندگی می کنند، بیش از گذشته مراعات شود و این ظلم تاریخی پایان یابد، چون ما با یهودیان و اسرائیل مشکلی نداریم، بلکه مشکل ما با کسانی است که خواهان قربانی نمودن حقوق انسان ها هستند؛ جدای از نژاد، نسب، ملیت، دین و اعتقادات شان.

 

وضعیت در لیبی هنوز نامعلوم

مقامات و قانونگذاران لیبی هنوز سردرگم به نظر می رسند و از لیبی یا خبری نمی رسد یا اگر خبری می آید، پیرامون اقدامی جدید توسط شبه نظامیان است! اگر به خوبی نمی دانید و نمی توانید که چگونه دوره گذار از حکومت شبه نظامیان به حکومت قانون و دولتی مستقر را طی کنید، از کشورهای دیگر کمک بگیرید. قانون اساسی لیبی نیز هنوز تنظیم نشده و این بر نارضایتی ها خواهد افزود. امیدواریم که لیبی نیز در مسیر درست اش قرار گیرد؛ همان گونه که تونس، مصر و یمن تاکنون قرار گرفته اند.

کردهای سوریه نیازمند توجه و کمک همگان

اقدام کردهای کانتون های سگانه در جذب مداوم احزاب، گروه ها و اقوامی که پس از اعلام خودمختاری همچنان جذب سیستم جدید مدیریت خودگردانی می شوند، اقدام بسیار مثبتی است که باید ادامه داشته باشد و هر حزب، گروه، قوم، اقلیت و طیفی که خواهان مشارکت است، با رویی گشاده مورد استقبال عملی واقع شوند. تشکیل مرکز مطالعات استراتژیک غرب کردستان اقدام بسیار درخور و دوراندیشانه دیگری بود که صورت دادید و نظرسنجی مداوم از مناطق کردنشین را باید بدان افزود. با این اقدامات کردهای سوریه ثابت کردند که تا چه حد از توان اداره مردم و کردستان سوریه برخوردارند و به راحتی می توانند آن تجارب شان را در اختیار دولت موقت سوریه نیز قرار دهند. مقامات و مسئولان تمامی کشورها باید بدانند که کردهای سوریه نیاز به توجه و کمک دارند، نه نیاز به محکوم کردن و به رسمیت نشناختن. قرار نیست این نادیده گرفتن تاریخی نسبت به مطالبات برحق کردها تبدیل به قانون شود و اینک بهترین زمان برای جبران اشتباهات نسبت به ملت کرد است. اتحادیه اروپا باید توجه خاصی به وضعیت کردها نشان دهد. روسیه و چین می توانند بسیار بیش از این در مناطق کردنشین سوریه مفید واقع شوند، اما به نظر می رسد که هر جا موضوع رقابت با آمریکا در میان باشد، انگیزه دارند و حتی حاضرند تاوان دهند، نه سایر زمینه ها! به شخصه از کردهای عراق انتظار پختگی رفتار بسیار بیشتری داشتم، اما آنان تاکنون نشان دادند که اگر در کردستان عراق پخته رفتار کردند، در سوریه از رقابت های کودکانه فراتر نرفته اند و به جای مشارکت در کارها، سهم می خواهند! این همه کشورهایی که به آسیب دیدگان سوریه کمک کردند، سهم خواستند و پس از تعیین یا دریافت سهم شان، کمک های انسان دوستانه کردند؟ مگر همه چی نفت و گاز است که باید میزان سهم هر کس را مشخص است و آیا برای کردها پس از این همه محرومیت از حقوق انسانی نیز باید ثابت کرد که در دنیای ما چیزی هایی هستند انسانی و اخلاقی که قابل خرید و فروش نیستند؟

نابودی هلال سبز و کمان سیاه به دست یکدیگر

بی شک در این بخش از شطرنج خاورمیانه تحولات بسیار بی رحمانه پیش می رود. حالا خاورمیانه دارد در هلال سبز (اگر واقعاً بتوان آن را شکل هلال شمرد!) به شدت می سوزد. متحدان ایران در منطقه، یعنی عراق، سوریه و جنوب لبنان گُر گرفته اند و می سوزند و بدون این که بخواهند عملاً و ناباورانه به جنگ با اسلام گرایان تکفیری و تروریست های القاعده کشیده شده اند و جنگی نیابتی را به جای آمریکا با هزینه های انسانی و مالی و نظامی خودشان هل می دهند. اسلام گرایان القاعده و تکفیری در کمان سیاه به جان شیعیان سبز متمایل به اسلام سیاسی افتاده اند، اما نه در سرزمین های خودشان که در سرزمین های هلال سبز و هیچ یک هنوز پیروز نشده اند و اتفاقاً این برای بسیاری از استراتژیست های غربی و همین طور مبارزان بر علیه فتنه بزرگ “اتحاد جماهیر بربریت اسلامی” به صرف خود یک پیروزی بزرگ است؛ چون اسلام گرایانی که از نیم قرن پیش به سوی اسلام سیاسی و بنیادگرایی و بمب گذاری و ترور کشانده شده و توسط تیم های امنیتی خبره، سازماندهی و برنامه ریزی شده اند، قرار بود که پس از کنار زدن حاکمیت های ملی یا نظامی در خاورمیانه – بر اثر انقلاب یا جنگی ویرانگر بین کشورهای منطقه- هر یک در کشور خودشان قدرت را بدست بگیرند و امارت های اسلامی مختلف را تشکیل دهند، اما حالا به هم زده اند و یکدیگر را می کشند و می سوزانند و برای همیشه از صفحه خاورمیانه پاک می کنند و البته نقشه های فتنه گران را نیز با خود. و چه پیروزی از این دلچسب تر برای مردم خاورمیانه و حق طلبان و صلح طلبان که دست شان را به خون این جنایتکار آلوده نسازند و آنان به خاطر ولع قدرت به دست یکدیگر هلاک شوند.

مطلب قبلیجیش العدل: تبادل زندانیان بلوچ با سربازان ایرانی
مطلب بعدی«گرگ وال استریت» پرفروشترین فیلم «مارتین اسکورسیزی» شد
دکتر کاوه احمدی علی آبادی
دکتر کاوه‌ احمدی‌ علی‌آبادی‌ تاکنون تحصیلات دانشگاهی را در مقطع دکترای جامعه شناسی (Ph.D) با عنوان دانشجوی ممتاز از تگزاس و مقطع فوق‌ دکترای‌ (Post Doctoral of Philosophy) فلسفه‌ علم‌ به همراه گواهی "ارزیابی کمال" از دانشگاه‌ آبردین‌ (Aberdeen) در داکوتای‌ جنوبی‌ آمریکا به پایان رسانده و و اینک عضو هیئت علمی (ACADEMIC BOARD) دانشگاه آبردین (ABERDEEN) با رتبه پروفسوری (PROFESSORSHIP) است. ایشان موفق به دریافت درجه دانشمندی (scientist) در رشته فلسفه علم با رساله "روش شناسی علم و فلسفه" و انتخاب به عنوان دانشمند برجسته (Distinguished scientist) سال 2008 از طرف دانشگاه آبردین شدند. دارای 14 عنوان کتاب چاپ شده، 6 عنوان در نوبت چاپ، بیش از 45 پژوهش و مقاله علمی از کنفرانس ها و همایش های ملی و بین المللی و فراتر از 120 عنوان مقاله در نشریات کثیرالانتشار بوده و دارای 11 جایزه و لوح تقدیر و سپاس از جشنواره ها و مراکز علمی و آکادمی مختلف است. در حال حاضر ایشان عضو جامعه شناسان بدون مرز (Sociologists without borders (ss هستند.