پیچیدگی مذاکرات میان واشنگتن و تهران، مطالبات تازه جمهوری اسلامی برای بازگشایی تنگه هرمز، تغییرات ساختاری در موساد پس از ناکامی طرح براندازی، و گزارشهای نگرانکننده درباره تداوم برنامه هستهای و تقویت توان موشکی، تصویری از بحرانی چندلایه و بیثبات ترسیم میکند. ترامپ اعلام کرده فعلاً بهجای حمله نظامی، فشار اقتصادی را افزایش میدهد، در حالی که جمهوری اسلامی با طرح شروط سنگینتر از پیش، از جمله پایان کامل حمایت نظامی آمریکا از متحدان منطقهایاش و لغو تحریمها، امید به توافق سریع بر سر هرمز را کاهش داده است. همزمان، گزارشهایی از تشدید درگیری در لبنان، افزایش تولید موشکهای هایپرسونیک و ابهام درباره سلامت مجتبی خامنهای، بر پیچیدگی این بحران افزوده است.
ترامپ: فعلاً آرامتر پیش میرویم
دونالد ترامپ در گفتوگو با اکسیوس اعلام کرد آماده است اجازه دهد فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی افزایش یابد، بهجای آنکه دستور آغاز حمله نظامی جدید را صادر کند؛ حتی در شرایطی که این کشور همچنان در برابر خواستههای آمریکا مقاومت میکند. او در تماسی تلفنی کوتاه گفت: «فعلاً داریم آرامتر پیش میرویم» و افزود: «ما فقط بهصورت نیمبند با آنها مذاکره میکنیم. فقط داریم ایران را زیر نظر میگیریم؛ با آن تورم عظیمی که دارد و این واقعیت که پولی ندارند.»
ترامپ تأکید کرد که جمهوری اسلامی از نظر اقتصادی «در وضعیت بسیار بدی» قرار دارد و پولی برای پرداخت به نیروهایش ندارد، و محاصره دریایی آمریکا این بحران اقتصادی را تشدید کرده است. او همچنین گفت با کاهش قیمت نفت به کمی بیش از ۷۵ دلار در هر بشکه، مصرفکنندگان آمریکایی فشار کمتری از جنگ احساس میکنند و درباره کشمکش رفتوبرگشتی با تهران گفت: «درست میشود. همیشه درست میشود. مثل یک بازی شطرنج است.»
اهمیت این اظهارات در آن است که تنها یک هفته پیش، ترامپ در آستانه صدور دستور بازگشت به عملیات رزمی گسترده قرار داشت، اما در گفتوگو با اکسیوس هیچ تهدید نظامی تازهای مطرح نکرد و حتی از بهتأخیر افتادن اعلام توافق با عمان بر سر هرمز، خشم یا نارضایتی خاصی نشان نداد.
منبع: اکسیوس
توافق تنگه هرمز؛ از نزدیکی به امضا تا افول ناگهانی
توافقی برای تنظیم رفتوآمد در تنگه هرمز میان جمهوری اسلامی، عمان و آمریکا مذاکره شده و اکنون چند روز است در انتظار نهاییشدن قرار دارد. بر اساس این توافق، جمهوری اسلامی بخشی از کنترل تردد در تنگه را به دست میآورد؛ چیزی که پیش از جنگ در اختیار نداشت. میانجیهای قطری و پاکستانی مطمئن بودند این توافق روز چهارشنبه اعلام خواهد شد، اما از آن زمان چشمانداز آن کمرنگتر شده است.
روز شنبه، محمدباقر ذوالقدر، دبیر شورای عالی امنیت ملی، شروط تازهای فراتر از توافق عمان مطرح کرد. او گفت برای بازگشایی تنگه، آمریکا باید هرگز با هیچ ادبیاتی جمهوری اسلامی را تهدید یا به آن توهین نکند، جنگ علیه این کشور و متحدانش در لبنان، غزه، یمن و عراق را برای همیشه پایان دهد، و محاصره دریایی را لغو و نیروهای نظامی خود را از اطراف آن خارج کند. او همچنین خواستار پرداخت کامل غرامت جنگی، لغو تمامی تحریمها و آزادسازی همه داراییهای مسدودشده شد.
نکته قابلتوجه این است که تا چند هفته پیش این خواستهها صرفاً بهعنوان پیششرط یک توافق هستهای مطرح میشدند و اکنون جمهوری اسلامی آنها را بهعنوان شروط بازگشایی تنگه هرمز نیز تکرار میکند. یک دیپلمات از یکی از کشورهای میانجی گفته بیانیه ذوالقدر بازتابدهنده کشمکشهای سیاسی درون حکومت است.
منبع: اکسیوس
پشت پرده تصمیم ترامپ برای عقبنشینی از حمله
مقامهای آمریکایی گفتهاند ترامپ یک هفته پیش به سمت ازسرگیری عملیات رزمی گسترده متمایل شده بود، اما در نهایت متقاعد شد فعلاً تنش را کاهش دهد. یکی از این مقامها گفته ادامه جنگ به حکومت جمهوری اسلامی اجازه میداد از مواجهه با پیامدهای جنگ، خسارات وارده به زیرساختها و بحران عمیق اقتصادی ایجادشده اجتناب کند.
همزمان، یک مقام آمریکایی فاش کرده که هر شب حدود ۸ میلیون بشکه نفت با هماهنگی ارتش آمریکا از مسیر جنوبی تنگه هرمز از خلیج فارس خارج میشود و تا زمانی که توافقی حاصل نشود، آمریکا تلاش خواهد کرد حجم بیشتری از نفت را از این مسیر عبور دهد.
منبع: اکسیوس
هشدار ونس: بازی هنوز تمام نشده
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، روز شنبه به فاکسنیوز گفت: «این ماجرا تمام نشده است. واضح است که دیگر در ابتدای کار نیستیم. ما وسط بازی هستیم و مجموعه کاملی از ابزارها — ابزارهای دیپلماتیک، اقتصادی و نظامی — را به کار میگیریم تا مطمئن شویم بهترین نتیجه را برای مردم آمریکا به دست میآوریم.»
منبع: فاکس نیوز
مذاکرات دشوار؛ اعتراف ونس به بنبست پیچیده
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا و رئیس هیئت مذاکرهکننده ایالات متحده با جمهوری اسلامی پس از جنگ ۴۰ روزه، تصریح کرد که دستیابی به توافق «پیچیده و پرچالش» خواهد بود و به زمان نیاز دارد. او با لحنی گلایهآمیز گفت مقامات جمهوری اسلامی «افرادی فوقالعاده دشوار برای مذاکره هستند» و ساختار حکومتی آنها «دچار چنددستگی است». ونس تأکید کرد که وظیفه واشنگتن عبور از این شرایط پیچیده و دستیابی به بهترین نتیجه برای آمریکاست و افزود که قیمت نفت که اکنون حدود ۷۹ دلار است، کاهش خواهد یافت و جمهوری اسلامی هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت.
منبع: فاکس نیوز
الحاق به کنوانسیون دریای خزر؛ آخرین بازیگری که تصویب میکند
دولت جمهوری اسلامی لایحه پیوستن به کنوانسیون دریای خزر را به مجلس ارسال کرده است؛ کنوانسیونی که سهم نهایی این کشور از دریای خزر را تعیین میکند. حسن قشقاوی، نماینده مجلس، با لحنی انتقادی اذعان کرد که جمهوری اسلامی «آخرین کشوری است که دارد آن را تصویب میکند» و این در حالی است که قرار است تهران میزبان اجلاس آتی سران کشورهای ساحلی دریای خزر باشد. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه، مدعی شده تصویب این کنوانسیون از سوءاستفاده احتمالی بازیگران خارج از منطقه جلوگیری میکند.
منبع: رسانههای داخلی
تنگه هرمز؛ توافق نزدیک اما مشروط به عقبنشینی آمریکا
تهران اعلام کرد در «مرحله نهایی» توافق با عمان درباره تنگه هرمز قرار دارد و ترامپ نیز از احتمال اعلام توافق در همین هفته سخن گفت. اما به گزارش اسوشیتدپرس، اجرای این توافق مشروط به لغو محاصره بنادر جمهوری اسلامی از سوی آمریکاست؛ درخواستی که واشنگتن پیشتر آن را رد کرده و آن را شکستی بزرگ و مغایر با هنجارهای بینالمللی دانسته بود. حکومت جمهوری اسلامی همچنان بر کنترل خود بر این آبراه پافشاری کرده و گفته این مسیر دیگر به وضعیت کاملاً باز پیش از جنگ بازنخواهد گشت.
منبع: اسوشیتدپرس
زلزله در موساد؛ برکناری مقامات ارشد پس از شکست طرح براندازی
شبکه ۱۴ اسرائیل گزارش داد که رومن گوفمن، رئیس جدید موساد، در نخستین اقدام مدیریتی خود، رئیس اداره اطلاعات و رئیس بخش جمهوری اسلامی را برکنار کرده است. این اقدام در پی ناکامی طرح براندازی نظام جمهوری اسلامی صورت گرفته و بخشی از بازنگری گستردهتر موساد در ساختار عملیاتی مرتبط با این پرونده به شمار میرود.
منبع: شبکه ۱۴ اسرائیل
تهران: توافق با عمان به معنای بازگشایی هرمز نیست
کاظم غریبآبادی، معاون وزارت امور خارجه، از نزدیک شدن تفاهم با عمان درباره تردد کشتیهای تجاری خبر داد اما تأکید کرد این تفاهم به معنای بازگشایی کامل تنگه هرمز نیست. جمهوری اسلامی شرط بازگشایی را لغو محاصره بنادر و محدودیتهای دریایی از سوی آمریکا اعلام کرده است. همزمان درگیری نیروهای اسرائیلی و حزبالله در جنوب لبنان ادامه دارد و ارتش اسرائیل از کشتهشدن دو نظامی ذخیره خود خبر داده است.
منبع: رسانههای داخلی
واشنگتن ادعای کنترل جمهوری اسلامی بر هرمز را رد میکند
یک مقام آمریکایی ادعای جمهوری اسلامی مبنی بر تعیین تردد کشتیها یا دریافت عوارض در تنگه هرمز را رد کرد.
منبع: جروزالم پست
قالیباف: دیپلماسی نمایشی و تهدید توخالی
قالیباف با لحنی تند خطاب به طرف آمریکایی گفت: «حمله بزرگی در راه است… صبر کنید، نه، آنها میخواهند مذاکره کنند. این دیپلماسی نمایشی است که بارها تکرار شده است.» او افزود استفاده از زور و تهدید همراه با وعدههای دروغین، «یک استراتژی شکستخورده» است و خواستار پایان «نمایشهای بیشتر» شد.
منبع: رسانههای داخلی
جمهوری اسلامی بلوف ترامپ را خوانده است
مجله آتلانتیک تحلیل کرد که جمهوری اسلامی در ماههای اخیر بارها تهدیدهای ترامپ را نادیده گرفته و با تشخیص فاصله میان تهدید و اراده واقعی او، ابتکار عمل را در جنگ به دست گرفته است؛ وضعیتی که ترامپ را در برابر انتخابی دشوار میان افزایش هزینه جنگ یا پذیرش عقبنشینی سیاسی قرار داده است.
منبع: مجله آتلانتیک
برنامه هستهای؛ کند شده اما نه متوقف
نیویورک تایمز به نقل از بازرسان سازمان ملل گزارش داد رژیم جمهوری اسلامی همچنان ذخیرهای از اورانیوم نزدیک به درجه تسلیحاتی دارد که برای ساخت سریع ۹ تا ۱۰ بمب هستهای کافی است. داریل کیمبال، مدیر انجمن کنترل تسلیحات، تأکید کرد سیاست فشار حداکثری و اقدامات نظامی ترامپ نتوانسته توانمندی هستهای رژیم را از میان ببرد؛ الی گرانمایه نیز هشدار داد در نبود نظارت بینالمللی، غنیسازی سریع تا سطح تسلیحاتی ممکن است.
منبع: نیویورک تایمز
بسنت: جمهوری اسلامی در تنگنای اقتصادی
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، مدعی شد جمهوری اسلامی را «در تنگنا» قرار دادهاند و این کشور با تورم ۱۵۰ تا ۱۸۰ درصدی مواد غذایی روبهروست و توان پرداخت هزینه نیروهای نظامی خود را ندارد. او پیشبینی کرد بهزودی توافقی شامل آتشبس ۳۰ تا ۶۰ روزه حاصل شود و تنگه هرمز بازگشایی گردد.
منبع: والاستریت ژورنال
محکومیت حمله به نفتکش اماراتی
وزارت خارجه سوریه حمله جمهوری اسلامی به نفتکش شرکت اماراتی ADNOC در تنگه هرمز را محکوم کرد.
منبع: رسانههای سوری
شروط سنگین تهران؛ امید به بازگشایی سریع هرمز کاهش یافت
شبکه ۱۳ اسرائیل گزارش داد اسرائیل خود را برای اقدام مستقل علیه جمهوری اسلامی آماده میکند. نیویورک تایمز نوشت جمهوری اسلامی با طرح شروط تازه امید به بازگشایی سریع هرمز را کاهش داده است. کاخ سفید به درخواست این نشریه برای اظهارنظر پاسخ نداده است.
منبع: نیویورک تایمز و شبکه ۱۳ اسرائیل
ادعای مرگ مجتبی خامنهای
نیکلاس لیساک، فعال سیاسی بریتانیایی، مدعی شد مجتبی خامنهای از اواسط مارس مرده و این ماجرا «بازی آشکار سپاه پاسداران» برای جایگزینی او با یک چهره تندروتر است. او با لحنی تحریکآمیز نوشت: «این رژیم سقوط خواهد کرد. ایران آزاد.»
منبع: ایکس لیساک
افزایش تولید موشکهای هایپرسونیک
آسوشیتدپرس گزارش داد جمهوری اسلامی تولید موشکهای بالستیک هایپرسونیک فتاح و خیبرشکن ۲ را بهطور چشمگیری افزایش داده و این موشکها در درگیریهای اخیر با موفقیت از سامانههای پدافندی آمریکا عبور کرده و به اهدافی در کویت، اردن و بحرین اصابت کردهاند.
منبع: آسوشیتدپرس
گزینه نظامی همچنان روی میز
والاستریت ژورنال به نقل از یک مقام آمریکایی نوشت که گزینه از سرگیری جنگ همچنان روی میز است.
منبع: والاستریت ژورنال
