تونس به عنوان نخستین دموکراسی خاورمیانه متولد شد؛ حزب النهضه تونس، یگانه اسلام گرایان موفق در بهار عربی

0
60

دکتر کاوه احمدی علی آبادی

عضو هئیت علمی دانشگاه آبردین با رتبه پروفسوری

عضو جامعه شناسان بدون مرز(ssf)

تونس در آشتی اسلام و دموکراسی واقعاً تونست. تصور می کنم که در موفقیت تونس در بهار عربی اینک کسی تردیدی ندارد و تلاشم در این است که اهمیت آن به عنوان نقطه عطفی نه فقط در بهار عربی که در ورود گام به گام یک به یک جوامع و کشورهای خاورمیانه در مسیر دموکراسی و حقوق برابر همگان را تشریح کنم.

در انتخابات اخیر پارلمانی که حزب النهضه دومین حزب پیروز انتخابات بود، در حالی که سراسر خاورمیانه در حال فرار از اسلام گرایان آن در همه کشورها به جز تونس اند، آن موفقیت دیگری برای النهضه به شمار می رود که تنها اسلام گرایان منطقه تا این لحظه بودند که “در عمل” آشتی دموکراسی و اسلام شدنی است و به صراحت بگویم که حتی اسلام گرایان ترکیه تاکنون موفق به چنین کاری نداشتند و به خصوص در بهار عربی در اکثر زمینه ها (به استثنای مذاکرات صلح با کردها و بهبود وضعیت اقلیت ها در زمینه های عمدتاً نمادین) حتی پسرفت داشته اند. در طول این چند دهه در خاورمیانه، بسیاری از اسلام گرایان مدام در مقام سخن از اسلام تعریف می کنند و بسیاری از اقداماتی که زشت، ناگوار و غیرانسانی توسط خودشان یا دیگران صورت می گیرد، وقتی فاش و رسانه ای می شود، مدعی می شوند که این ها اسلام نیست! اتفاقاً در مقام پاسخ باید گفت که در عمل ثابت کردید: دقیقاً این اسلامی است که شما در عمل به جهانیان معرفی می کنید و در طول همین چند دهه ما در تاریخ جهان با زشت ترین و غیرانسانی ترین چهره های اسلام مواجهه بوده و هستیم که داعش تنها صورت غایی آن است و تاکنون تمامی اسلام گرایان منطقه به استثنای النهضه تونس ثابت کردند که اسلامی که آنان ارائه می دهند، دین جهل، جنون و جنایت است و تنها اسلام گرایانی می توانند مدعی غیر آن شوند و سخنان شان شنیده و باور می شود که در عمل چون النهضه تونس آن را پیاده کرده و به ثبوت برساند که “اسلام شان هم شکلی دیگر از دیکتاتوری نیست و هم انسان گرا است”. آخرین اقدام النهضه عدم معرفی نامزدی از طرف خود برای انتخابات ریاست جمهوری بود و گرچه این حق را داشت که چنین کند، ولی برای این که در عمل ثابت کند که شیفته اسلام است و نه قدرت، چنین کرد (که اگر رهبران اخوان المسلمین در مصر بدان عمل کرده بودند، اینک نه ساقط شده بودند و نه در گوشه زندان بودند) و حالا توسط همگان به عنوان نخستین اسلام گرایانی که توانسته اند جامعه امروزی تونس را بدون این که به زور لباس ۱۴۰۰ سال پیش را به آن به تن کند، در مسیر آشتی اسلام و دموکراسی پیش برد (چیزی که آرزوی  بانوی شهید –بی نظیر بوتو- و برخی دیگر از مصلحان واقعی خاورمیانه بود)، شناخته شوند.

با این همه، پیروزی تونس تنها به اسلام گرایان شان که نخواستند، باورهای دینی شان را به دیگران تحمیل کنند و الگویی مشابه مدینه النبی را در قرن بیست و یکم عرضه کردند، محدود نبود و سایر اقشار و مردم و به خصوص زنان تونس نیز بزرگترین برندگان آن بودند. از یاد نبرده ایم که انقلاب های دوم بهار عربی با نخستین اعتراضات زنان تونس شروع شد که به صراحت اعلام کردند، حکومت های نیمه دیکتاتور سابق را سرنگون نکرده اند، تا حکومت های دیکتاتوری مذهبی را جانشین اش سازند. چیزی نگذشت که آن چون موجی تمام بهار عربی را فرا گرفت و “اسلام گرایان تمامیت خواه” را در همه جا سرنگون ساخت و امواج تحول زای آن هنوز نیز در خاورمیانه ادامه دارد که بزرگترین و ناباورانه ترین تحولات را در افغانستان رقم زد و زنان با ورود به صحنه انتخابات، فصلی جدید را در تاریخ این کشور ورق زدند. با آن که تونس خاستگاه انقلاب دوم بهارهای عربی بود، اما بدون نیاز به چیزی فراتر از آن اعتراضات خیابانی زنان تونسی، و بدون نیاز به سرنگونی اسلام گرایان تونس، این مسیر را “بدون خشونت و بدون نیاز به دخالت ارتش” طی کرد، چرا که اسلام گرایان تونس تکلیف شان را با دین شان اول برای خودشان روشن کرده بودند: دین اجباری و تحمیلی نیست، نه فقط در لفظ که مهمتر از آن در عمل. در نقطه مقابل کثیف ترین نمونه اش را اخیراً در نزد داعش و پیروان ولایت فقیه ایران دیدیم که داعش شجاعت آن را داشت که “جنایات وقیحانه اش” را عیان اعلام کند، اما رژیم اسیدپاش ایران حتی وجود همان را نیز نداشت.

اینک از تونس با صراحت به عنوان تنها دموکراسی خاورمیانه نام می برم، چون اسرائیل با وجود آن که وضعیت حقوق بشر در آن بسیار مطلوب تر از تقریباً تمام کشورهای خاورمیانه است، اما در گذشته در مناطق اشغالی همان گونه که بارها نهادهای مختلف سازمان ملل و نهادهای مستقل حقوق بشری بارها در گزارشات شان آوردند، از وضعیتی تبعیض آمیز رنج می برد و اینک که در حال تصویب رسمی همان تبعیض در چارچوب سرزمین اصلی اسرائیل استف دیگر نیاز به بحث ندارد که دیگر کشوری دموکرات در خاورمیانه نیست؛ گرچه می تواند در اوهام مقامات اسرائیلی و لابی آن در آمریکا چنین باشد.

ما در ابتدای راه ورود گام به گام جوامع و کشورهای خاورمیانه به سوی دموکراسی، آزادی و حقوق برابر انسان ها هستیم که تونس به عنوان اولین، نمود تجلی یافت.

 

مطلب قبلیبنیاد شهید: علت مرگ «شهید‌ فتنه» جراحی زیبایی بوده است!
مطلب بعدیخامنه ای فکر می کند، که از راست قامتان تاریخ اند!
دکتر کاوه احمدی علی آبادی
دکتر کاوه‌ احمدی‌ علی‌آبادی‌ تاکنون تحصیلات دانشگاهی را در مقطع دکترای جامعه شناسی (Ph.D) با عنوان دانشجوی ممتاز از تگزاس و مقطع فوق‌ دکترای‌ (Post Doctoral of Philosophy) فلسفه‌ علم‌ به همراه گواهی "ارزیابی کمال" از دانشگاه‌ آبردین‌ (Aberdeen) در داکوتای‌ جنوبی‌ آمریکا به پایان رسانده و و اینک عضو هیئت علمی (ACADEMIC BOARD) دانشگاه آبردین (ABERDEEN) با رتبه پروفسوری (PROFESSORSHIP) است. ایشان موفق به دریافت درجه دانشمندی (scientist) در رشته فلسفه علم با رساله "روش شناسی علم و فلسفه" و انتخاب به عنوان دانشمند برجسته (Distinguished scientist) سال 2008 از طرف دانشگاه آبردین شدند. دارای 14 عنوان کتاب چاپ شده، 6 عنوان در نوبت چاپ، بیش از 45 پژوهش و مقاله علمی از کنفرانس ها و همایش های ملی و بین المللی و فراتر از 120 عنوان مقاله در نشریات کثیرالانتشار بوده و دارای 11 جایزه و لوح تقدیر و سپاس از جشنواره ها و مراکز علمی و آکادمی مختلف است. در حال حاضر ایشان عضو جامعه شناسان بدون مرز (Sociologists without borders (ss هستند.