بر اساس سندی که فایننشالتایمز به آن دست یافته، فرانسه، آلمان و بریتانیا در نامهای رسمی به سازمان ملل متحد هشدار دادهاند چنانچه جمهوری اسلامی تا پایان ماه اوت (نهم شهریور) به مذاکرات هستهای بازنگردد، مکانیسم ماشه را فعال خواهند کرد.
وزرای امور خارجه سه قدرت اروپایی در این نامه تصریح کردهاند: «ما صراحتاً اعلام کردهایم که اگر جمهوری اسلامی پیش از پایان ماه اوت تمایلی به راهحل دیپلماتیک نشان ندهد یا از فرصت تمدید مهلت مکانیسم ماشه استفاده نکند، سه کشور اروپایی آماده فعالسازی این مکانیسم خواهند بود.»
مکانیسم ماشه یا سازوکار حل اختلاف، بخشی از توافق هستهای برجام (برنامه جامع اقدام مشترک) است که در سال ۲۰۱۵ میان جمهوری اسلامی و قدرتهای جهانی امضا شد. این مکانیسم به طرفهای توافق اجازه میدهد در صورت نقض تعهدات از سوی طرف مقابل، موضوع را به کمیسیون مشترک ارجاع دهند.
در ژانویه ۲۰۲۰، پس از پنجمین گام کاهش تعهدات برجامی جمهوری اسلامی، تروئیکای اروپایی برای نخستین بار مکانیسم ماشه را فعال کردند، اما پس از مذاکرات دیپلماتیک، از ارجاع پرونده به شورای امنیت خودداری کردند.
با خروج آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ و اعمال سیاست “فشار حداکثری”، جمهوری اسلامی نیز به تدریج از تعهدات هستهای خود عقبنشینی کرد. فعالسازی کامل مکانیسم ماشه میتواند به بازگشت تمامی تحریمهای بینالمللی علیه جمهوری اسلامی منجر شود.
منابع آگاه پیشتر گزارش داده بودند که تهران پیشنهاد تمدید ششماهه مهلت فعالسازی مکانیسم ماشه را که در آبانماه منقضی میشود، نپذیرفته است.
اخیراً برخی مقامات ارشد جمهوری اسلامی اظهار داشتهاند در صورت لغو تحریمهای آمریکا، آمادگی دارند محدودیتهایی را در برنامه هستهای خود اعمال کنند.
گفتنی است نشست اخیر دیپلماتهای جمهوری اسلامی و کشورهای اروپایی در استانبول بدون دستیابی به نتیجه مشخصی پایان یافت.
منابع:
فایننشالتایمز
یورونیوز
