به اردوغان؛ اساساً مشکل تان جای دیگری است!

0
77

دکتر کاوه احمدی علی آبادی

عضو هئیت علمی دانشگاه آبردین با رتبه پروفسوری

عضو جامعه شناسان بدون مرز(ssf)

اردوغان اخیراً سخنانی ایراد کرده که در ترکیه بسیار بحث انگیز شده و برخی از آن ها به فراتر از تخصص او می رود که ضروری است، برایش روشن و تشریح شوند.

نخست کشف قاره آمریکا. این که پای انسان هایی به قاره آمریکا قبل از کلمب باز شده باشد، جای بحث نیست؛ چون وقتی آنان و بدنبال شان اسپانیایی ها به آمریکای مرکزی و جنوبی پای گذاشتند، هم تمدن هایی را در آنجا مشاهده کردند که توسط بومیان پایه گذاری و اداره می شدند (همچون اینکاها) و یا بقایایی شگفت انگیز به اصطلاح تمدن های دیگر (مایاها و آزتکها). اگر منظورتان نخستین انسان هایی است که از سرزمین های شرقی پای به آمریکا گذاشتند، باید بگویم که کاندیداهای قوی دیگری نیز وجود دارند؛ وایکینگ ها، چینی ها، مصریان و حتی گروه کوچکی از عبریان. البته مستندات چینی ها از همه قوی تر است و آنان سفرنامه ای با بیان جزئیات مشاهدات از مناطق و مردم و آداب رسوم بومیان قاره آمریکا پیش از کلمب در اختیار دارند. با این همه، آنچه کشف قاره آمریکا را مهم جلوه می دهد، نه پا گذاشتن نخستین انسان ها از شرق بدانجا (چون مسابقه ای بچگانه که مدنظر نیست تا ببینیم چه کسی اول سوک سوک کرده است!) که تحول و رشد جامعه بومی آنجا تحت تأثیر تمدن اروپایی است که موجب سقوط تمدن های خشن و متوحش بومیان باستانی آنجا شده (که اینجا جای بحث بر سر فجایع آن تمدن های بومی باستان نیست) و به تدریج به جوامع مترقی و حتی پیشرفته امروزین بدل شده اند که از این نظر تنها “پس از کلمب” است که چنین تغییراتی در قاره آمریکا روی می دهد و اهمیت اش و تفاوت اش با دیگر کندیداها نیز همین است. با این همه، پرداختن به این مباحث، کار یک سیاستمدار نیست که با دستور حکومتی، پروژه های تحقیقاتی در این زمینه را سفارش دهد و این کار دانشگاهیان و دانشگاه ها و پژوهشگران و پژوهشکده هاست (و گرنه چون روضه خوان های حکومتی ایران که از این دست حکم های مسخره حکومتی برای تأسیس تمدن ایرانی و اسلامی صادر می کنند، نزد متخصصین مایه مضحکه می شوید). اما این که چرا اینک شما بدین قضیه می پردازید، آن هم وقتی که جامعه جهانی امروز چیزی به جز توحش اسلامی از تقریباً تمامی اسلام گرایان حال حاضر جهان نمی بینند و شما که مثلاً اسلام گرایان میانه رو خوانده می شدید، از تمدن اسلامی حرف می زنید، ولی به متوحشین و جنون زدگان داعش عملاً کمک می کنید، فکر می کنم حرکت انحرافی مناسبی برای ردگم کنی نیست (مشابه همایش های درباری و فرمایشی که روضه خوان های ایران برپا می کنند، تا توحش و نادانی شان را بپوشانند؛ غافل از این که خوک با ماتیک زدن زیبا نمی شود) و لااقل امروزه دستان تان برای همه رو شده است.

دوم جایگاه زنان و نقش مادران. در ادعای دوم تان در مقایسه با ادعای پیشین، لااقل صداقت داشتید. مادری تنها یکی از نقش هایی است که یک زن در زندگی ایفاء می کند (همسری، خواهری و نقش های اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی از موارد دیگر می توانند باشند) و البته معمولاً مهمترین شان، همان گونه که پدری تنها یکی از نقش هایی است که مردان بازی می کنند (شوهری، برادری، نان آوری و نقش های اجتماعی و فرهنگی و سیاسی از موارد دیگر) و نکته جالب اینجاست که اتفاقاً زنان وقتی نقش یا مسئولیت دیگری را می پذیرند، آن هرگز نمی تواند باعث فراموشی یا کمرنگی نقش مادری شان شود و حتی با زور نیز نمی توان آنان را واداشت تا نقش مادری شان را فراموش که هیچ، حتی از اولویت اول شان خارج کنند و در نقطه مقابل نزد مردان بسیار پیش می آید که نقش هایی که در خارج از خانه و به خصوص در شغل های خارج از منزل شان دارند، باعث شود که نقش پدری و شوهری شان کمرنگ و بعضاً حتی فراموش شود که با هشدارهای سایر اعضای خانه برخی هوشیار می شوند و به برخی نیز نه.

پیرامون این موضوع که زن و مرد با هم تفاوت دارند و قبل از شما نیز خیلی از اسلام گرایان بدان پرداخته اند و بسیاری نیز هنوز گرفتارش هستند، باید بگویم که “میزان زیادی” مغلطه و سفسطه وجود دارد. هیچ دو مردی نیز در دنیا نمی یابید که مثل یکدیگر باشند و حتی پدران و پسران با هم فرق می کنند و جالب تر این که تفاوت یک پسر با مادرش یا یک دختر با پدرش عمدتاً کمتر از تفاوت دو مرد یا دو زن غیرفامیل با یکدیگر است و هیچ یک نمی تواند بهانه ای برای تبعیض و نابرابری انسان ها (مرد، زن یا دگرجنس) باشند (البته این که شما از بین تمام تفاوت های انسان ها با هم، تنها به تفاوت جنسی شان معطوف شده اید، مشکل تنها شما نیست و بسیاری از اسلام گرایان امروز نیز متأسفانه دین و اسلام را در حد کمر به پایین شان دانسته و خلاصه می کنند!!). انسان ها از منظر دین و دنیا دارای حقوقی یکسان هستند و هر گونه تأویلی از دین برای مشروعیت بخشی به تسلط گروهی بر گروهی دیگر مصداق ظلم و ضد دین و ضد انسانیت است. اینکه همسر شما (و احیاناً همسر برخی دیگر از اسلام گرایان که درک درستی از دین و اسلام ندارند و رسوم اعراب ۱۴۰۰ سال پیش را با اسلام عوضی گرفته اند) برابری نمی خواهد و عدالت می خواهد، به این معنی نیست که هیچ زنی برابری نمی خواهد و اساساً در دنیایی به سر نمی بریم که یک حکم کلی برای همگان صادر کنیم و هر انسانی و زنی در زندگی حق دارد که آن گونه که می اندیشد و می پسندد، برگزیند و رفتار کند و دخالت در زندگی خصوصی مردم، حقی است که خداوند حتی به پیامبرانش نداده، چه رسد من و شما.

گذشته از این ها، اساساً مشکل شما تنها این مباحث نیست و بسیار فراتر از آن می رود. شما بین دو خوانش از اسلام گرایان در خاورمیانه امروز سرگردانید و مسأله مهمتر از آن، این است که آن به فراتر از “خانوده تان” و حتی حزب عدالت و توسعه رفته و مشکلی برای تمام ترکیه شده است: اول خوانشی است که ترک های اسلام گرای مدرن و میانه رو دارند و اتفاقاً همین خوانش موجب محبوبیت سریع شما در ابتدای بهار عربی شد که اکثریت بزرگی از ترک های اسلام گرا به همین خوانش از اسلام گرایش دارند. دوم شما گرفتار خوانشی از اسلام شده اید که معمولاً یک گروه اقلیت اسلام گرای عرب در سرزمینی دیگر در خاورمیانه می تواند داشته باشد که متعصب و بسته بار آید. هر دوی ما می دانیم خاستگاه آن کجاست و آنچه خطرناک تر است، که این خوانش از اسلام شما، که با دفاع از اخون المسلمین شروع شد و به دفاع از دیوانگان داعش کشیده شد، شما را نه تنها از موفق ترین کشور در کوران بهار عربی به منزوی ترین کشور در منطقه بدل کرده است که می رود، باعث سقوط تان شود و شما نیز اصلاً متوجه آن نیستید، همان گونه که در مصر شما و مرسی با وجود هشدارهای مکرر متوجه نبودید و نشدید، تا آنجا کار از دستان در رفت.

مطلب قبلی«مرد پرنده» نامزد بیشترین جوایز اسپیریت ۲۰۱۵ شد
مطلب بعدیآنچه که در جلسه مجمع روحانیون گذشت
دکتر کاوه احمدی علی آبادی
دکتر کاوه‌ احمدی‌ علی‌آبادی‌ تاکنون تحصیلات دانشگاهی را در مقطع دکترای جامعه شناسی (Ph.D) با عنوان دانشجوی ممتاز از تگزاس و مقطع فوق‌ دکترای‌ (Post Doctoral of Philosophy) فلسفه‌ علم‌ به همراه گواهی "ارزیابی کمال" از دانشگاه‌ آبردین‌ (Aberdeen) در داکوتای‌ جنوبی‌ آمریکا به پایان رسانده و و اینک عضو هیئت علمی (ACADEMIC BOARD) دانشگاه آبردین (ABERDEEN) با رتبه پروفسوری (PROFESSORSHIP) است. ایشان موفق به دریافت درجه دانشمندی (scientist) در رشته فلسفه علم با رساله "روش شناسی علم و فلسفه" و انتخاب به عنوان دانشمند برجسته (Distinguished scientist) سال 2008 از طرف دانشگاه آبردین شدند. دارای 14 عنوان کتاب چاپ شده، 6 عنوان در نوبت چاپ، بیش از 45 پژوهش و مقاله علمی از کنفرانس ها و همایش های ملی و بین المللی و فراتر از 120 عنوان مقاله در نشریات کثیرالانتشار بوده و دارای 11 جایزه و لوح تقدیر و سپاس از جشنواره ها و مراکز علمی و آکادمی مختلف است. در حال حاضر ایشان عضو جامعه شناسان بدون مرز (Sociologists without borders (ss هستند.