به آفریقا؛ یاد بگیریم بدون خشونت و افراط به سوی اصلاحات برویم

0
100

دکتر کاوه احمدی علی آبادی

عضو هیئت علمی دانشگاه آبردین با رتبه پروفسوری

عضو جامعه شناسان بدون مرز

تونس

خوشبختانه باز هم تونسی ها نشان دادند که پیشتازان برحق انقلاب بهار عربی هستند و از پس بحران های پس از آن نیز آنقدر موفق برآمدند که می تواند الگویی مناسب برای سایر کشورها در بهار عربی باشد. النهضه تونس نیز به عنوان تنها گروه اسلام گرای موفق در بهار عربی ثابت کرد که می توان اسلام را با دموکراسی خواست، اگر شیفته قدرت و مست حضور مداوم در رأس حکومت نباشیم. دموکراسی یعنی پایبندی بر این چرخش مداوم احزاب و فعالان سیاسی و بی طرفی همزمان حکومت. حکومت باید بی طرف باشد، همچنان که همواره داور باید بی طرف باشد (به همین سبب در مدینه النبی پیروان هر دین و آئینی بر شریعت خود آزاد بودند و همگان مجبور نبودند تا به شریعت اسلام گردن نهند، با آن که پیامبر در رأس حکومت بوده و قدرت در دست پیامبر بود) و گرنه هر نتیجه ای در بازی بی ارزش خواهد بود و مجلس و دولت باید منتخب باشند که می توانند به طیفی یا دیدگاهی متمایل باشند و می توانند “برنامه هایی” همسو با طیف خود را پیش برند، اما هیچ اکثریت انتخاباتی در دموکراسی نمی تواند به صرف رأی بیشتر و حتی مطلق، “حقوق دیگران” را نادیده بگیرد یا پایمال سازد، و گرنه به جای دموکراسی در تله دیکتاتوری اکثریت بر اقلیت خواهیم افتاد. تمایز این دو نکته، یعنی “برنامه ها” با “حقوق” در دموکراسی بسیار کلیدی است.

مصر

اخوان المسلمین مصر نمی دانستند که چه کنند تا خرابکاری های یک سال گذشته شان را مردم فراموش کنند و سایر انقلابیون را با اعتراضات شان همراه سازند. اما به هر میزان که آنان ناتوان بودند، دادستان مصر همواره چون یک منجی با یک شیرین کاری، مشکل را برای شان حل کرده که آخرین موردش به زندان فرستادن سه تن از جوانان در رأس انقلاب اول مصر است. براوو؛ حتی یک نفوذی اخوانی نمی توانست این گونه کودکانه و نابخردانه رفتار کند! نخست وزیر مصر نیز تاکنون شخصی مسئول و باکفایت نشان نداده است و دو نمونه آخرش، یکی تصویب قانونی برای مجوز تظاهرات است که هنوز نیز برای مصر در داخل و خارج مشکل ساز است و دومین مورد، اتهام زنی چشم بسته به دیگران بدون ادله است که تنها پس از لحظاتی بعد از وقوع انفجار در یک مرکز امنیتی در المنصوره، اخوان المسلمین را متهم به اقدامات تروریستی کرده است؛ آن هم وقتی می دانیم که به جز اخوان المسلین، گروه های تروریستی مختلفی در صحرای سینا فعال اند. جدای از این که اخوان المسلمین آن عملیات تروریستی را محکوم کرده و یک گروه تروریستی رسماً مسئولیت اش را پذیرفته، چنین اتهاماتی نیاز به تحقیقات اولیه و اثبات دارد و تنها یک جای دنیا را می شناسم که مقامات اش همین طور به شکلی فله ای و چشم بسته دیگران را محکوم می کنند و آن ایران پس از انقلاب ۵۷ است. به ارتش و رئیس جمهوری مصر هشدار می دهم، درصورتی که دادستان و نخست وزیر دولت موقت مصر را تعویض نکنید، با بحران های بیشتر مواجه خواهید شد. به خصوص که اقدامات نخست وزیر کنونی مصر تاکنون به گونه ای است که انگار انقلابی در مصر روی نداده و تو گویی می خواهد از انقلابیون مصر انتقام بگیرد و بخشی از رفتارهای او موجب شد که البرادعی صحنه را ترک کند. اقدام افراطی گذاشتن اخوان المسلمین در لیست تروریستی نیز اشتباه دیگری است که تنها بحران را حادتر می سازد و در انتخابات پیش رو شما نیاز به آرام کردن کشور دارید، نه توسعه بحران و اقدامات قهری و افراطی. درضمن، قرار نیست به متهمان یا حتی مجرمان افترا بزنیم و آنان را ورای اعمالی که انجام داده اند، محکوم کنیم و گرنه خود ظالم خواهیم بود و مشروعیت مان را از دست می دهیم. از این دست افتراها در اتهاماتی که به مرسی و اخوانی ها نیز اخیراً وارد ساخته اید، دیده می شود! به هر میزان که ژنرال سیسی و ارتش مصر -و تا حدی رئیس جمهور مصر محبوب شده اند، نخست وزیر موقت مصر با اقدامات نسنجیده در دولت موقت و به خصوص بخش امنیتی نتوانستند مطالبات مردم را تأمین کنند و محبوبیت چندانی نیز ندارند و با هر اقدامی هم از آن مرتب می کاهند. به هر روی باید خاطر نشان کنم مثل این که برخی مقامات یادشان رفته که دولت کنونی مصر موقت است و اگر از آن بالا پایین بیایند، با این عملکرد در مصر نمی توانند زندگی کنند و باید به کشوری دیگر فرار کنند.

سودان جنوبی

سودان جنوبی با درگیری های اخیر نشان داد که اگر مردمی یاد نگیرند تا مشکلات شان را ولو با دشمنان شان با گفتگو و طرق مسالمت آمیز حل کنند و تصور کنند که تنها با روش های خشونت آمیز و با زور اسلحه می توانند به همه حقوق شان برسند، چیزی نخواهد گذشت که با دوستان و همرزمان شان نیز همان مشکل را پیدا خواهند و با اولین اختلاف، دست به اسلحه خواهند برد، چون مهمتر از دشمنان، به خودشان یاد نداده اند تا اختلافات را مدیریت کنند. باری، اقدامات به موقع جامعه جهانی در سودان جنوبی –برخلاف سوریه، موجب شد که تاکنون بحران تا حد زیادی مهار شود و امیدوارم که سیاسیون امروز و همرزمان سابق سودان جنوبی بدانند که اگر با یکدیگر به تفاهم نرسند ممکن است خود و کشورشان را به ورطه چه فاجعه ای بکشانند؛ ان هم وقتی که وضعیت سوریه اینک جلوی دیدگان ماست.

اتحادیه آفریقا

از اتحادیه آفریقا انتظار می رود تا نقشی پررنگ تر در تحولات سیاسی و تقابل های سیاسی که به درگیری های نظامی کشیده می شود، ایفاء نماید. اتحادیه آفریقا هم در درگیری های احتمالی کشورها، انسداد سیاسی دولت ها و مطالبات مسالمت آمیز ملت ها باید فعالانه عمل کند و بداند کی و کجا و به چه شکلی نقشی موثر بازی کند. نباید فراموش کند که با وجود تعامل مداوم و همکاری با دولت ها و مقامات کشورها، باید مدافع حقوق ملت ها و مطالبات معوقه مردم باشد و باید از تعامل با دولت ها و مقامات در راه انتقال قدرت به مردم و تأمین مطالبات مردم با کمترین هزینه بهره برد. میراث ماندلا و به خصوص روش و منش او، یکی از بهترین نقشه های راه برای حرکت در جهت خواسته های مردم با کمترین هزینه و انسانی تر روش ها در آفریقاست. آنان می توانند از تجربه های اتحادیه اروپا در راه دموکراسی و تعویض چرخشی قدرت نیز بهره برند. در دستور کار گذاشتن اصلاحاتی هدفمند و گام به گام برای همه اعضای اتحادیه آفریقا و بهره مندی از تجارب کشورهای آفریقایی موفق در آن زمینه، شدنی و بسیار کارساز خواهد بود.

فرانسه

مایه خرسندی است که فرانسه به نقش های مسئولانه ای در خاورمیانه و آفریقا بیشتر روی آورده که هر جا دولت کنونی آمریکا نمی تواند یا نمی خواهد به ایفای نقش بپردازد، فرانسه بدون جاه طلبی و برای مبارزه با اسلام گرایان تروریست و کمک به کشورهای عربی وارد صحنه می شود و همزمان برای بهبود وضعیت حقوق بشر نیز در آن کشورها اصرار دارد. اتحادیه اروپا از زمان تأسیس روش و منشی کاملاً متفاوت با روش های استعماری گذشته اتخاذ کرده و اینک می توانیم نقش کاملاً متفاوت شان را در آفریقا و نزد افکار عمومی مردم شان ببینیم که اگر در دوران استعمار فرانسه، خواهان خروج فرانسه از کشورشان بودند، اینک در کمک ها و حتی ورود سربازان فرانسه به کشورهای بحران زده استقبال می کنند که آنان را از دست اسلام گرایان تروریست و درگیری های قومی می رهانند. نقش فرانسه در کشورهای عربی می تواند پررنگ تر نیز شود، به ویژه این که فرانسه از جمله کشورهایی نیست که در توطئه “کمربند سبز” و تقویت اسلام گرایان منطقه خاورمیانه دست داشته اند و همواره از بابت سوءاستفاده از دین در سیاست و سایر حوزه های زندگی نگران بوده و هست. تقویت جامعه مدنی و آموزش به نیروهای امنیتی و نظامی کشورهای آفریقا تا با معترضان و مخالفان رفتارهای خشونت آمیز انجام ندهند و حتی در درگیری های نظامی، مرتکب جنایت نشوند و انجام هر نوع عملی نسبت به نیروهای مقابل را جایز نشمرند، از جمله راهبردهای فرانسه در آفریقا می تواند باشد. به خصوص در تعامل با اتحادیه آفریقا و پیرامون تجاربی که مقامات  و دول اتحادیه اروپا در محترم شمردن حقوق مردم و طرق تأمین آن، فرانسه و اتحادیه اروپا داشتند که با جلسات منظم و پیگیر قابل حصول خواهند بود.

مطلب قبلیآخرین وضعیت پلنگ زخمی لرستانی
مطلب بعدیبالای پانزده درصد از مردم ایران بی سواد هستند!
دکتر کاوه احمدی علی آبادی
دکتر کاوه‌ احمدی‌ علی‌آبادی‌ تاکنون تحصیلات دانشگاهی را در مقطع دکترای جامعه شناسی (Ph.D) با عنوان دانشجوی ممتاز از تگزاس و مقطع فوق‌ دکترای‌ (Post Doctoral of Philosophy) فلسفه‌ علم‌ به همراه گواهی "ارزیابی کمال" از دانشگاه‌ آبردین‌ (Aberdeen) در داکوتای‌ جنوبی‌ آمریکا به پایان رسانده و و اینک عضو هیئت علمی (ACADEMIC BOARD) دانشگاه آبردین (ABERDEEN) با رتبه پروفسوری (PROFESSORSHIP) است. ایشان موفق به دریافت درجه دانشمندی (scientist) در رشته فلسفه علم با رساله "روش شناسی علم و فلسفه" و انتخاب به عنوان دانشمند برجسته (Distinguished scientist) سال 2008 از طرف دانشگاه آبردین شدند. دارای 14 عنوان کتاب چاپ شده، 6 عنوان در نوبت چاپ، بیش از 45 پژوهش و مقاله علمی از کنفرانس ها و همایش های ملی و بین المللی و فراتر از 120 عنوان مقاله در نشریات کثیرالانتشار بوده و دارای 11 جایزه و لوح تقدیر و سپاس از جشنواره ها و مراکز علمی و آکادمی مختلف است. در حال حاضر ایشان عضو جامعه شناسان بدون مرز (Sociologists without borders (ss هستند.