برخی از مسائل عراق از طریق گفتگوها و توافق حل شدنی است؛ تقویت هویتی اقوام و اقلیت های عراقیان در مسیری درست

0
210

دکتر کاوه احمدی علی آبادی

عضو هئیت علمی دانشگاه آبردین با رتبه پروفسوری

عضو جامعه شناسان بدون مرز(ssf)

مسائل اساسی در عراق گسترش داعش در مناطق مختلف عراق است که اگر دولت عراق بخواهد آن را تنها با اتکای به ارتش عراق حل کند، عراق به ویرانه ای چون سوریه بدل می شود. مالکی باید توجه کند که برای تأمین امنیت مناطق به نیروهای محلی نیاز دارد و برای این که نیروهای محلی به داعش نپیوندند باید انگیزه ای برای دفاع و احساس تعلق به حکومت کنونی عراق داشته باشند. به همین خاطر تشکیل استان های جدید که خطری را نیز از هیچ نظر برای عراق و عراقیان ندارد، موجب این انگیزه شده و می شود. همان گونه که اینک در مورد دو استان ترکمن نشین می بینیم.

از این سبب، دولت عراق باید طی تشکیل استان های جدیدی که خواسته های اقوام و اقلیت ها را تأمین می کند، از نیروهای محلی شان برای تأمین امنیت و پلیس محلی جهت مقابله با نفوذ داعش در مناطق مختلف عراق بهره گیرد و در صورتی که نیروهای محلی نیاز به تقویت موقعیت شان داشتند، دولت مرکزی عراق آنان را از نظر نفرات و تجهیزات و آموزش تقویت کند.

دولت عراق اگر در پاره ای موضوعات با اقلیم کردستان عراق اختلاف دارد، در برخی موارد نیز اختلافی نیست و می توان آن توافقات را رسماً پیاده و اعمال کرد. اقلیم کردستان عراق با دولت مرکزی پیرامون بعضی از استان ها سال هاست که اختلاف دارد و آن حل نشده و رها شده است. در حالی که اگر برخی به راحتی قابل حل نیستند، برخی از آن ها به وضوح قابل حل اند. مثلاً شبک های عراقی به وضوح به دو گروه تقسیم می شوند که گروهی خود را کرد دانسته و متمایل به پیوستن به اقلیم کردستان اند و برخی نیز خود را قومی مستقل می دانند و تمایل به ماندن در قالب دولت فدرال عراق اند. به راحتی دولت عراق و اقلیم کردستان می توانند شبک ها را بر همین اساس بین دولت عراق و اقلیم کردستان تقسیم کنند و مناطق هر یک از این دو گروه نیز به عنوان استانی جدید، یکی به کردستان ملحق شده و دیگری به دولت فدرال. در همان استان نینوا، منطقه تلعفر ترکمن نشین به عنوان استانی جداگانه در هیئت دولت به تصویب رسیده –که پاره ای اعتراضات را در میان کردها نیز داشته است- که طبعاً مجزا از اقلیم کردستان است و در مقابل منطقه سنجار از اکثریت کردهای ایزدی تشکیل شده که هم نماینده شان در مجلس و هم کردهای اقلیم درخواست تبدیل آن را به استان داشتند و در مقابل تل عفر که به ترکمن ها و مجزا از کردستان شده، سنجار می تواند طی توافقی بین دولت عراق با اقلیم کردستان به عنوان استانی جدید به اقلیم کردستان بپیوندد. حل پاره ای از اختلافات بین دولت عراق و اقیلم کردستان موجب گشایشی در بن بست بین آن دو می شود و جوی از اعتماد متقابل بین شان به وجود می آورد و زمینه را برای همکاری های بعدی تقویت می نماید و همزمان مطالبات اقوام مختلف عراقی در آن مناطق را تأمین می کند. همان گونه که پیرامون دو منطقه ترکمن نشینی که به استان بدل شدند، دیدیم که هم مردم و هم نمایندگان شان از این تصمیم دولت عراق تشکر و قدردانی کردند و در همان گام نخست، پلیس محلی بالغ بر ۱۰۰۰ نفر از داوطلبان ترکمن برای کمک به تأمین امنیت استان شان تشکیل دادند.

در پاره ای از استان ها ترکیب جمعیتی بین کرد و عرب به گونه ای نیست که دولت عراق و اقلیم کردستان بتوانند به راحتی آن ها را از هم تفکیک کنند، اما در برخی از مناطق این تفکیک به لحاظ جمعیتی و جغرافیایی وجود دارد و تنها به یک توافق رسمی بین دولت عراق با اقلیم کردستان نیاز دارد. مثلاً استان دیالی در مناطق شمالی و خانقین با اکثریت کردنشین و در مناطق جنوبی با اکثریت عرب نشین است که به راحتی می توان آن استان را نیز پس از تفکیک طی یک توافق متقابل، یکی را به اقلیم و دیگری را به دولت فدرال ملحق نمود. در برخی از مناطق مورد اختلاف عراق نیز چنین تفکیکی بر اساس اکثریت جمعیت ساکن در هر ناحیه قابل انجام است. در برخی از مناطق نیز با یک همه پرسی محلی می توان وضعیت شان را روشن ساخت. این نوع از تقویت احساس تعلق به خواسته های قومی در این لحظه حساس برای مبارزه با گروه های تروریستی، به عراق و عراقیان کمک می کند و گرنه تمامی عراق می تواند دچار یک فروپاشی شود. اما این تصمیم علاوه بر هدایت درست ارضاء حس هویت و تعلق به آب و خاک اقوام و اقلیت ها، چون پازلی است که همزمان هم خواسته های اقوام و اقلیت های مختلف در عراق را بدون خطر تجزیه حل می کند و باز همزمان توان دولت را در مقابله محلی در همه جای عراق با گروه داعش و تروریست های آمده از سوریه برطرف می سازد و به بسیاری از گروه ها و طیف های عراقی عملاً نشان می دهد که دولت عراق مطالبات برحق آنان را نیز لحاظ می کند و بی توجه بدان نیست و حاضر است مقداری از پول نفت شان را در مسیر درست خواسته های مردمی هزینه کند. و در نهایت، این بن بستی را که مدت هاست بین دولت عراق و سایر احزاب و طیف های سیاسی در عراق حاکم است؛ به طوری که یا توافقی بین طرفین صورت نگرفته یا اگر هم صورت گرفته، عملی نشده، می شکند.

مطلب قبلیاعدام دو تن در زندان مرکزی استان گیلان (لاکان)
مطلب بعدیاطلاعیه جدید سازمان جیش العدل: زندانیان اهل سنت را آزاد کنید
دکتر کاوه احمدی علی آبادی
دکتر کاوه‌ احمدی‌ علی‌آبادی‌ تاکنون تحصیلات دانشگاهی را در مقطع دکترای جامعه شناسی (Ph.D) با عنوان دانشجوی ممتاز از تگزاس و مقطع فوق‌ دکترای‌ (Post Doctoral of Philosophy) فلسفه‌ علم‌ به همراه گواهی "ارزیابی کمال" از دانشگاه‌ آبردین‌ (Aberdeen) در داکوتای‌ جنوبی‌ آمریکا به پایان رسانده و و اینک عضو هیئت علمی (ACADEMIC BOARD) دانشگاه آبردین (ABERDEEN) با رتبه پروفسوری (PROFESSORSHIP) است. ایشان موفق به دریافت درجه دانشمندی (scientist) در رشته فلسفه علم با رساله "روش شناسی علم و فلسفه" و انتخاب به عنوان دانشمند برجسته (Distinguished scientist) سال 2008 از طرف دانشگاه آبردین شدند. دارای 14 عنوان کتاب چاپ شده، 6 عنوان در نوبت چاپ، بیش از 45 پژوهش و مقاله علمی از کنفرانس ها و همایش های ملی و بین المللی و فراتر از 120 عنوان مقاله در نشریات کثیرالانتشار بوده و دارای 11 جایزه و لوح تقدیر و سپاس از جشنواره ها و مراکز علمی و آکادمی مختلف است. در حال حاضر ایشان عضو جامعه شناسان بدون مرز (Sociologists without borders (ss هستند.